Το ποίημα είναι η απάντηση μίας ερώτησης που δεν έχει ακόμα τεθεί

Το μέλλον δεν βρίσκεται μπροστά αλλά παντού. Η ποίηση είναι μία αυτοσυνείδητη περιεχομενική ταλάντευση, με επίσης ταλαντευόμενη μορφή. Η ποίηση, είναι, ας πούμε, σημαντική, εξαιτίας του απολύτου τίποτα μέσα στο οποίο δημιουργείται. Ως εκ τούτου, το ποίημα είναι η απάντηση μίας ερώτησης που δεν έχει ακόμη τεθεί. 

[Εδώ χρησιμοποιώ το τίποτα ως μη κατάσταση και ως μη αναφορά  σε κάτι το οποίο η ποίηση αντικαθιστά ή λόγω αυτού δημιουργείται. Κάθε ποίημα δημιουργείται σε τίποτα ποίησης, όχι σε κάτι της ποίησης, διότι η ποίηση δεν δημιουργείται σε ποίηση, είναι δημιουργούμενη ποίηση. Ακολούθως η μη ποίηση κατασκευάζεται σε κατασκευασμένη ποίηση. Εάν η ποίηση, λοιπόν, κατασκευάζεται, κατασκευάζεται σε κάτι που υπάρχει και δίχως τη σχέση μαζί του ή το περιβάλλον του δεν μπορεί να κατασκευαστεί – διατείνομαι όμως ότι η ποίηση δημιουργείται, συνεπώς πριν δημιουργηθεί ήταν κάτι που δεν διέθετε σχέση ή περιβάλλον, αντιθέτως απέκτησε σχέση και περιβάλλον επειδή δημιουργήθηκε].

 

γ. λ.

Ιανουάριος 2001

Το κήτος της εμπέδωσης

Το κήτος της εμπέδωσης αποσυντέθηκε μες στην κοιλιά του Ιωνά. Μα δεν είναι η αντιστροφή μα η αποσύνθεση.

γ. λ.

2003

Εκδηλωμένο μέλλον / επαγόμενο μέλλον

Προς τα πίσω υπάρχει μόνο εκδηλωμένο μέλλον. Το επαγόμενο μέλλον, αισθητικός ηθικισμός. 

2009 
Γ. Λ. 

Γιάννης Λειβαδάς: Τι σημαίνει χάικου 俳句

Στην επικράτεια της ελληνικής αστειότητας ο όρος "χάικου" 俳句 εξακολουθεί να μεταφράζεται, αυθαίρετα και ανεύθυνα, ως "αστείος στίχος" ή "αστείο ποίημα". Πότε, λοιπόν, η ημιμάθεια ξεπερνά τη φαντασία και πότε η φαντασία την ημιμάθεια. Η φαντασία και η ημιμάθεια αποτελούν τους πυλώνες παραποίησης αυτού του λογοτεχνικού είδους.

¨¨¨

"Χάικου" σημαίνει παιγνιώδης ή ανορθόδοξη φράση, με το επίθετο παιγνιώδης, "χάι", να φέρει μάλιστα μία έντονη υποδήλωση απρόσμενης ενόχλησης ή περιπαικτικής έκπληξης. Η φραστική, ή ορθότερα, εκφορική σημασία του χάικου υπερβαίνει τη στιχική σημασία που διέθετε το χάικαϊ νο ρένγκα. Δεν υπάρχει ούτε υπήρχε τίποτε αστείο στο χάικου, (στην ιαπωνική ποίηση αυτό το είδος ονομαζόταν σένριου), δεν υπήρχαν ούτε υπάρχουν αστεία χάικου, μολονότι αποδεικνύεται πως υπάρχουν αστείοι άνθρωποι που κατ' αστείο τρόπο ασχολούνται με πράγματα που θεωρούν επίσης αστεία.

¨¨¨

Η φύση, το φυσικό τοπίο, στο χάικου, από καταβολής του έως σήμερα, δεν σχετίζονται επουδενί με αυτό που χαρακτηρίζεται ευρύτερα ως «φυσιολατρεία», θα προσέθετα, ούτε καν ως «οικολογία», όσο αφορά το οργανικό τους περιεχόμενο. Αποτελούν βεβαίως δείκτες ενδιαφέροντος και παραπέμπουν σε μία συνάρτηση ανάγκης κι εξάρτησης μεταξύ ανθρώπου και φύσης, μα στο επίπεδο μιας ευταξίας η οποία δεν εξαρτάται από τον άνθρωπο ή τη φύση. Ό,τι σχετιζόταν με τη φύση στο χάικου, ως επί το πλείστον έχει να κάνει με την ολιγότητα παρουσίας κι επίδρασης ανθρώπων στο φυσικό τοπίο. Η φύση στα παλαιότερα χάικου αντιμετωπιζόταν ως ανώτερη και πιο πλήρης από τον άνθρωπο. Αυτό το στοιχείο μετετράπη αξιακά κι αισθητικά κατά τις επιρροές και τις αλλαγές που δέχθηκε το φυσικό τοπίο, μα και κατά τις διανοητικές συλλήψεις των σημαντικότερων ποιητών, έτσι ο άνθρωπος προήχθη σε μείζον περιεχομενικό στοιχείο. Σε αυτό το σημείο όμως οφείλει κανείς να δώσει προσοχή στο εξής, στο πως οι μείζονες ποιητές του χάικου προήγαγαν σταδιακά τον άνθρωπο σε απωλεστική μοναδικότητα, σε έρμαιο του σύμπαντος. Το περιεχόμενο αυτής της προαγωγής είναι το άπαν στο χάικου και είτε είναι στους πολλούς αρεστή είτε όχι είναι εκείνη που ορίζει τον ποιητικό του πήχη. Οι παιδαριώδεις συναισθηματισμοί, η αβάσιστη ευαισθησία και η ευκαιριακή καλλιέπεια, δεν έχουν θέση στο χάικου, ή για να το θέσω διαφορετικά, όταν αυτές έχουν θέση δεν υφίσταται χάικου. Το μοντελοποιημένο χάικου, ανά τον κόσμο, δεν είναι χάικου είναι χόμπι.    

 

                                                                          Αθήνα 2002

___________

Δεν επιτρέπεται η ολική ή μερική αναδημοσίευση ή άλλου είδους χρήση του κειμένου δίχως έγγραφη άδεια από τον συγγραφέα: yannislivadas@gmail.com