«Αυτός που διαβάζει με όρους ανοχής, μπορεί να με διαβάσει. Αυτός που διαβάζει με όρους συμμετοχής, όχι».

Γ. Λ.

Αρχική Σελίδα Βιβλιογραφία Βιογραφικό Μεταφράσεις English/Français
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άρθρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άρθρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Γιάννης Λειβαδάς: Η διαχρονία της μελάνης [Book Press, 6/04/2018]




















Εκείνη η περίφημη κριτική που έγραψε ο Ουόλτ Ουίτμαν για τα Φύλλα Χλόης, σε ένα τεύχος της Επιθεώρησης Των Ηνωμένων Πολιτειών, παριστάνοντας τον βιβλιοκριτικό ο οποίος αποθέωσε τον τόμο των ποιημάτων του, αποτελείτο από λίγες παραπάνω από τρεις χιλιάδες λέξεις.
Σε αυτή την πλαστή κριτική, ο Ουίτμαν σημείωσε πολλά και διάφορα που αφορούσαν τα ποιήματα και τον ποιητή, και όλα τους όσο στημένα και προμελετημένα κι αν ήταν, αποδείχθηκαν, διαχρονικά και εύστοχα. Εν ολίγοις, και αυτό είναι τουλάχιστον αξιοσημείωτο, ο Ουίτμαν έκανε μία συνοπτική ανάλυση στον εαυτό του και στην ποίησή του η οποία δεν απόκλινε ιδιαίτερα από τις αναλύσεις και τις παρουσιάσεις που δέχθηκε πολύ αργότερα από τον θάνατό του και δεν αποκλίνει ιδιαίτερα ούτε από τις σημερινές παρουσιάσεις και νύξεις που καταγράφονται με αφορμή τη ζωή και το έργο του.
Από τις τρεις χιλιάδες εκείνες λέξεις, απομόνωσα, κάποια στιγμή, την εποχή που ασχολήθηκα με το έργο του, τα εξής: «κάθε φράση αναγγέλλει καινούργιους νόμους» και «[η λογοτεχνία] δεν έχει γίνει αφόρητα προσποιητή;». Τα λόγια αυτά σημειώθηκαν και δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο του 1855.
Ο καλπουζάνος Ουίτμαν λοιπόν, δεν ήταν λιγότερο ειλικρινής από τον ποιητή Ουίτμαν, μολονότι δεν στάθηκε τόσο ψηλά όσο ο ποιητής, αλλά χαμηλότερα.
Ποιοι μπορεί να ήταν όμως, οι «καινούργιοι νόμοι», τι σήμαιναν αυτά τα λόγια για τον Ουίτμαν και την ποίηση; Και στα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, σε ποια «αφόρητη προσποίηση» αναφερόταν; Τι έχει συμβεί και τι έχει αποτιμηθεί έως σήμερα από την εποχή που οι δύο αυτές φράσεις γράφθηκαν; Πολλά, μα ίσως και λίγα. Έχουν συμβεί πάρα πολλά, μα ίσως και ελάχιστα.
Η κάλπικη ποίηση είναι εξίσου ανθεκτική με την αληθινή. Η φενάκη και η εκζήτηση δεν είναι λιγότερο ανθεκτικές από την πρωτοτυπία και την ειλικρίνεια. Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι οι άνθρωποι, και οι άνθρωποι δεν είναι ο άνθρωπος. Γιατί οι άνθρωποι είναι αυτό που είναι, αλλά ο άνθρωπος είναι αυτό που γίνεται.
Αυτή η συζήτηση, ή έστω, διερώτηση, δεν έχει νόημα. Ή αν όντως έχει, τότε δεν χρειάζεται να γίνει.
Στις θρησκείες, οι οποίες είναι περισσότερες απ’ όσες λέγεται πως είναι, η αξία ενός κειμένου κατά βάση αποδεικνύεται από την αγιότητα του συντάκτη του, κατά τον ίδιο τρόπο, εκείνο το γραπτό πράγμα που προσδιορίζει την αποτελεσματικότητα μίας υποδομής η οποία δεν διαθέτει ανωδομή, ονομάζεται πλαστογραφικά «ποίηση», για να αποκρύψει τη φύση του δικού του συντάκτη.
Η αποδέσμευση από την τυπικότητα είναι μία μορφή θανάτου, η οποία αντιμετωπίζεται ως βέβηλη πράξη από τους εγγυητές της τυπικότητας∙ οι οποίοι, όντας οι απόλυτοι ανιεροφανείς, προτιμούν έναν θάνατο, ο οποίος εντοπίζεται στη φαντασία τους, παρά την αποδέσμευση η οποία ολοσχερώς στην ποίηση εντοπίζεται.









Γιάννης Λειβαδάς: Αξιακό βαρούλκο



Οι υπερ-αλατισμένες κρίσεις, συχνά συγκινησιακά φορτισμένες, σχετικά με τις αδικίες και τα δεινά που υπέστησαν, σε κάποιο παρελθόν, σημαντικές φυσιογνωμίες της λογοτεχνίας και της διανόησης, δηλώνουν πως οι σχολιαστές τους αναγνωρίζουν την όποια υποχρέωσή τους να αποκαταστήσουν το πρέπον.
Εντούτοις αυτή η υποχρέωση είναι λειψή, ή ορθότερα προβληματική, αφού η σκοπιμότητά της, το εύρος της αναγνώρισής της δηλαδή, είναι πολύ μικρότερο και δυσανάλογο προς την υποχρέωση της αληθινής αποκατάστασης∙ διότι στην πράξη δεν εντοπίζεται κάποια διαχρονική αξιακή διάκριση, μα μία, λίαν προσοδοφόρα για τους ιδίους, κατάδειξη, η οποία δεν καταφέρνει ή, συνειδητά, αποφεύγει, να διευρυνθεί προς το απώτερο παρελθόν μα, κυρίως, προς το παρόν, όπου τα ανάλογα παραδείγματα δεινών και αδικιών, είναι τόσο σημαντικότερα που δεν έχουν, στους εν λόγω σχολιαστές, απολύτως τίποτα να προσφέρουν.

15/03/2018

Κόλλυβα στον Κέννεθ Πάτσεν.





Δεν σας αρέσει να ξέρετε μα σας αρέσει τόσο να διατυμπανίζετε. Δεν σας αρέσει να σας διορθώνουν μα σας αρέσει να καρφώνετε τη μύτη στο ουράνιο στερέωμα της ημιμάθειας.
Πριν κατακαθίσει το πυροτέχνημα με τον κυνισμό του Μπουκόβσκι, εμφανίζεται και άλλο.
Ευσύνοπτα και πολύ πρόχειρα: Η συγκεκριμένη ποίηση καταγράφεται ως λογοτεχνικό είδος ξεκινώντας από τα κείμενα του Σιμμία του Ρόδιου, ιστορικά έχουμε τη γαλλική ανάπτυξη που συμπυκνώνεται υφολογικά από τον Απολινέρ, κατόπιν τους δύο Κάμπος στη Βραζιλία και στη συνέχεια την παγκόσμια διάχυση του είδους.
Ο Κένεθ Πάτσεν δεν ήταν επουδενί πρωτοπόρος της συγκεκριμένης ποίησης ή, έστω, ποιητής της συγκεκριμένης ποίησης. Μερικώς, ο Πάτσεν ήταν εκφραστής της οπτικής ποίησης, η οποία διαφέρει από την συγκεκριμένη τόσο όσο οι αναλυτές οι μελετητές και οι ίδιοι οι ποιητές που την ασκούν το καταδεικνύουν: πρόκειται για άλλο είδος.
Ο όρος jazz poetry αναφέρεται στην ποίηση που χρησιμοποιεί, κατ’ οιονδήποτε τρόπο στοιχεία της τζαζ,  ο όρος “poetry jazz” όχι μόνο δεν είναι λογοτεχνικός, αλλά είναι μουσικός και μάλιστα αδόκιμος, λανθασμένος, και αφορά ένα τζαζ κακέκτυπο που εμφανίστηκε στον χώρο της ραπ στις αρχές της δεκαετίας του ’80 στις ΗΠΑ.
Σχετικά με το πόσο αφανής ή «περιθωριακός» ήταν, διότι ουδόλως ήταν: έκανε αμέτρητες δημόσιες εμφανίσεις και παραστάσεις. Το 1936 κέρδισε υποτροφία από το ίδρυμα Γκούγκενχαϊμ, το 1944 κέρδισε το βραβείο Οχάϊονα, το 1954 το βραβείο Σέλεϊ Μεμόριαλ, το 1967 δέχτηκε τη μέγιστη κρατική-ακαδημαϊκή χρηματική επιβράβευση 10.000 δολαρίων για τη συμβολή του στα αμερικανικά γράμματα κτλ.
Στην Ελλάδα μεταφρασμένος σε ανθολογίες (τουλάχιστον τρεις) και δημοσιευμένος σε περιοδικά από τα τέλη της δεκαετίας του ’70.




 

Αρχειοθήκη ιστολογίου

.